پرورش قارچ خوراکی


     

در ایران چندین نوع قارچ پرورش داده میشود . ولی بیشترین تولید روی  قارچ دکمه ای و قارچ صدفی تمرکز دارد .

قارچ دکمه‌ای یا Agaricus Bosporus یکی از پرمصرف‌ترین انواع قارچ در جهان است. این نوع قارچ اولین بار در اوایل قرن نوزدهم در فرانسه کشف شد. در آن زمان، کشاورزان به صورت تصادفی متوجه رشد این قارچ در باغچه‌های سبزی ‌کاری‌شان شدند. اما تولید گسترده و صنعتی قارچ دکمه‌ای به سال‌های بعد از آن برمی‌گردد.

در اوایل قرن بیستم، تکنیک‌های پرورش قارچ بهبود یافت و با توسعه روش‌های صنعتی، تولید این قارچ به مراحل بالاتری رسید. در این زمان، نخستین فرآیند‌های صنعتی برای کشت قارچ دکمه‌ای در کشورهایی مانند فرانسه، آمریکا و انگلستان ایجاد شد. این فرآیند‌ها از جمله استفاده از خاک، کودهای خاص، و روش‌های مختلفی برای حفظ رطوبت و دما برای رشد بهینه قارچ‌ها شامل می شود.

 

قارچ صدفی، با نام علمی Pleurotus ostreatus، یکی از انواع قارچهای خوراکی است که به دلیل شکل ظاهری و طعم لذیذش محبوبیت زیادی دارد. این قارچ در بسیاری از مناطق دنیا، به ویژه در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری، رشد میکند و بر روی چوب درختان مرده یا در حال پوسیدن تغذیه میکند.

تاریخچه قارچ صدفی به کشورهای آسیای شرقی و به خصوص چین برمیگردد، جایی که این قارچ به عنوان یک منبع غذایی و دارویی مورد استفاده قرار میگرفت .

قارچ صدفی به دلیل توانایی بالای تجزیه مواد سلولزی، نقش مهمی در اکوسیستم ها دارد و به عنوان یک تجزیه کننده اولیه عمل میکند. همچنین، این قارچ به دلیل خواص دارویی و تغذیه ای ، در بسیاری از کشورها به صورت تجاری پرورش داده میشود و به عنوان یک محصول کشاورزی مهم محسوب میشود.

بازار

در دهه های اخیر تقاضا برای انواع قارچ بسیار افزایش یافته علت افزایش تقاضا بدلیل توجه بیشتر به سلامتی و تغذیه، افزایش جمعیت جهانی و افزایش آگاهی عمومی در مورد مزایای تغذیه قارچ هاست . منحنی رشد تولید قارچ از زمان کشف تاکنون همیشه افزایشی بوده و هست و هم اکنون میتوان پرورش قارچ را به عنوان یک محصول با تقاضای بالا و سود خوب در نظر گرفت .

از طرف دیگر فناوری های کشاورزی و بهینه سازی روش های کشت و پرورش قارچ  باعث افزایش تولید میشود . این افزایش تولید میتواند منجر به بهبود در زمینه کارایی و بهره وری و سودآوری بیشتر برای پرورش دهنده  گردد.

بازار هدف های متعددی برای فروش قارچ وجود دارد که برخی از آنها عبارتند از : موسسات بازاریابی – بازارهای بزرگ مصرف – فروشگاههای زنجیره ای – میادین با فروشندگان مستقل کوچک – مصرف کنندگان بزرگ صنایع  غذایی- غذاخوری های بزرگ – رستورانها – بازارهای هفتگی – مشتریان متفرقه – صادرکنندگان – صادرات  پرورش دهنده – فروشگاههای اینترنتی (آنلاین شاپها )

روش کشت

ساختار قارچ ها

 ساختار اغلب قارچ ها از رشته ها و یا ریسه های نخی شکل به نام هیف تشکیل شده است. انشعابات هیف ها یا ریسه ها شبکه ای به نام میسلیوم را به وجود می آورند. شبکه میسلیوم را می توان به صورت کپک بر روی مواد آلی مختلف مشاهده کرد. آنزیم هایی که توسط قارچ های مختلف به وجود می آیند، می توانند انواع مواد آلی را تجزیه کرده و به مواد ساده تری تبدیل کنند.

ویژگی های اتاق پرورش قارچ

 اتاق پرورش قارچ برای نگهداری بیشتر رطوبت باید دیوارهای سیمانی داشته باشد.
 اتاق باید حتماً جایی برای خروج آب داشته باشد.
 اتاق پرورش باید امکان نصب تجهیزاتی برای تهویه و هوا دهی را داشته باشد.
 اتاق پرورش باید کاملاً بدون درز باشد.
 امکان نصب وسایل گرمایشی را داشته باشد.
 دارای لوله کشی آب برای آب پاشی و ایجاد رطوبت باشد.
 ارتفاع مناسب برای ایجاد طبقات را داشته باشد (ارتفاع 4 متر مناسب است).

برای استفاده بهینه از فضای سالن آن را قفسه بندی می کنند . قفسه ها از جنس های مختلفی ساخته می شوند. امروزه در سالن های مدرن از قفسه های آلومینیومی استفاده می شود.

سالن قارچ در 4 تا 7 طبقه قفسه بندی می شود اما بهترین نوع قفسه بندی در 5 طبقه است. بین هر طبقه بایستی 65 تا 70 سانتی متر فاصله باشد. فاصله اولین طبقه از کف 15 سانتی متر و آخرین طبقه از سقف یک متر در نظر گرفته می شود.

در یک سالن با عرض 6 متر فاصله هر قفسه از دیوار را 75 سانتی متر و فاصله بین قفسه ها (عرض راهروی میانی)را یک متر در نظر بگیرید . عرض هر قفسه را 5/ 1 متر در نظر گرفته و طول آن نیز بنا به طول و ظرفیت سالن ساخته می شود.

بهتر است به ازای هر سالن یک اتاق تأسیسات جداگانه در نظر گرفته شود که هواساز، رطوبت ساز و گرماساز در آن قرار بگیرند. اما روش معمول تر این است که سالن هایی که پهلو به پهلوی هم قرار دارند دارای یک راهروی مشترک برای نصب تأسیسات می باشند. دیگر امکاناتی که برای طراحی یک مجموعه پرورش قارچ باید مدنظر قرار داد عبارت اند از اتاقک مخصوص برای دیگ بخار،تونل پاستوریزاسیون خاک پوششی، اتاق آماده سازی خاک پوششی، سردخانه، اتاق بسته بندی قارچ، انباری و اتاق استراحت کارگران. همچنین اگر خود مایل به تولید کمپوست مورد نیازتان باشید باید امکانات مورد نیاز آن از قبیل تونل پاستوریزاسیون کمپوست، پیست قالب زنی و استخر آب را در طراحی خود مد نظر قرار دهید.

مراحل تولید قارچ دکمه ای شامل مراحل زیر میشود :

  1.  اسپانینگ یا تلقیح بذر: این مرحله شامل تلقیح بذر قارچ (میسلیوم) به محیط کشت است که معمولاً یک دوره 14 روزه را شامل میشود.
  2.  رشد میسیلیوم و ریشه دهی: پس از تلقیح، میسیلیوم شروع به رشد و گسترش در محیط کشت میکند.
  3.  خاک پوششی: در این مرحله، سطح کمپوست با یک لایه خاک پوشانده میشود تا رشد قارچ تحریک شود.
  4.  هوادهی ( شک دهی ): برای رشد بهتر قارچ ها، هوادهی مناسب ضروری است که معمولاً یک دوره 12 روزه را شامل میشود.
  5.  برداشت قارچ: پس از رشد کامل، قارچ ها برداشت میشوند که این فرآیند میتواند شامل چند دوره هفتگی باشد.
  6. پخت و تخلیه سالن: پس از برداشت قارچ ها، سالن تولید باید تخلیه و آماده برای دوره بعدی تولید شود.

بازاریابی

برای بازاریابی قارچ  و ورود به بازار بطور عموم می‌توان از راهکارهای زیر بهره برد :

  • تبلیغات عادی  و تبلیغات دیجیتال: استفاده از رسانه‌های مختلف برای تبلیغات قارچ دکمه‌ای از جمله تلویزیون، روزنامه، مجلات تخصصی، تبلیغات آنلاین و رسانه‌های اجتماعی
  • حضور در نمایشگاه‌ها و رویدادهای صنعتی: شرکت در نمایشگاه‌ها و رویدادهای کشاورزی مرتبط با صنعت قارچ
  • همکاری با فروشگاه‌ها و رستوران‌ها: برقراری همکاری با فروشگاه‌های زنجیره‌ای مواد غذایی، فروشگاه‌های محلی و رستوران‌ها برای عرضه محصول
  • برندینگ و طراحی بسته‌بندی: طراحی یک برند قوی و بسته‌بندی مخصوص و جذاب
  • برگزاری کارگاه‌ها و آموزشکده ‌ها: برگزاری کارگاه‌ها و آموزشکده های مرتبط با کشت و پرورش قارچ
  • بازاریابی انگیزشی و ترویجی: استفاده از مواردی مانند تخفیف‌ها، نمونه‌های رایگان، مسابقات و جوایز
  • بازاریابی منطقه‌ای و محلی: تمرکز بر بازاریابی در مناطق محلی و مناطقی که تقاضای بالقوه برای قارچ  بیشتر است

با استفاده از ترکیبی از این راهکارها، می‌توانید بازاریابی مؤثری برای قارچ خود داشته باشید و در بازار رقابتی موفقیت‌آمیز عمل کنید.

لیست دستگاهها و تجهیزات و تاسیسات ضروری

اتاق پرورش

طبقه های بستر قارچ

کمپوست

 رطوبت ساز یا مه پاش

 کولر

 فن های ورودی و خروجی هوا

 دماسنج میله ای

دماسنج مینیمم/ماکزیمم 

رطوبت سنج

  هیتر یا بخاری 

مواد ضدعفونی کننده اتاق پرورش

مواد اولیه جهت پیشگیری و علاج آفات و بیماری های قارچ

تجهیزات بسته بندی

مراحل اجرایی

  1. اولین قدم برای تصمیم گیری برای اجرای یک فعالیت اقتصادی تهیه طرح توجیهی است ، طرح توجیهی با هدف امکان سنجی از لحاظ توانایی های فنی و برآوردهای مالی و اقتصادی انجام میشود .
  2.  برای اجرای طرح برای اینکه بالاترین سود آوری را داشته باشیم، مدل بیزینس انتخاب می شود. در مدل بیزینس راههای مختلف ارائه خدمات و محصولات و کسب درآمد تعیین میگردد .
  3. در انتها قبل از اجرا، باید بیزینس پلن بنویسیم . در این مرحله با جمع آوری اطلاعات در مورد رقبا ، رقابت ، وضعیت محصول در بازار ، مجموعه عوامل موثر بر کسب و کار ، اندازه بازار و ……. فرصتها و تهدیدات بررسی و با توجه به نقاط قوت و ضعف سازمان و اهداف آن مجموعه اقدامات لازم با زمان بندی های مشخص تعیین میگردد . در این مرحله شاخص های زمانی ، مالی و سایر سنجه ها برای نمایش مقدار پیشرفت تا رسیدن به اهداف، تعریف میگردد . بعلاوه برای هر پیش فرضی مقدار ریسک و جایگزین اقدام لازم نیز تعیین میگردد. حالا اگه می خوای این حرفه رو شروع کنی  و می خواهی خودت بیزینس پلنت رو بنویسی دکمه زیر را کلیک کن 

مراجع خرید دستگاهها ، ابزارآلات و مواد اولیه این صنعت

آموزش رایگان پرورش قارچ
فروشنده دستگاههای هوشمند سازی
فروشنده کمپوست

سایر کسب و کار ها

تولید ایزوگام

ایزوگام یک نوع پوشش ضد آب و ضد خوردگی است که از ترکیب قیر و پلیمرها و لایه های مختلفی مانند آلومینیوم، اتکتیک پروپیلن، پلی

ادامه

ایجاد مزرعه تمشک

تمشک، میوه ای است از جنس Rubus (خانواده Rosaceae). که یک محصول مهم اقتصادی در بسیاری از بخشهای شمال اروپا ، ایالات متحده و کانادا

ادامه

تولید پرلیت

 پرلیت پرلیت (یا شیشه آمورف آتشفشانی) از اکسیدهای سیلیسیم ، آلومینیوم، سدیم ، و همچنین آب (3-6 درصد ) و سایر اکسیدهای کلسیم ، پتاسیم،

ادامه